Cách làm bài văn nghị luận xã hội

Thứ bảy - 24/09/2011 23:31

Cách làm bài văn nghị luận xã hội

       Trước khi đặt bút làm bài, các bạn phải trả lời được hai câu hỏi: Đề bài yêu cầu viết về cái gì? và sủ dụng thao tác lập luận nào? Có nghĩa là phải kết hợp nhuần nhuyễn hai yếu tố: Kiến thức và kỹ năng.

1. Nghị luận về một tư tưởng đạo lí.
     Các bạn chú ý mấy điểm sau
a. Giải thích, phân tích: Đi sâu vào những phát ngôn đẻ tìm hiểu, lý giải nội dung ý nghĩa bên trong.Gồm 3 bước:
* Bước 1:Làm sáng tỏ điều người ta muốn nói bằng cách lí giải các từ ngữ, khái niệm, nghĩa đên, nghĩa bóng..
* Bước 2: Trả lời: vì sao người ta lại nói như vậy?
* Bước 3: Nói như thế để làm gì?
Ví dụ: khi nói " Uống nước nhớ nguồn:. Các bạn phải trẩ lời được:
   - "Uống nước nhớ nguồn" nghiac là như thế nào?
   - Tại sao lại nói như vậy? Vì muốn có hiện tại thì phải có quá khứ
   - Nói thế để làm gì? Nhắc nhở
b. Chứng minh
* Bước 1:Tìm ra điều cần chứng minh
* Bước 2: Đưa ra những dẫn chứng,lý lẽ phù hợp để tạo sức thuyết phục. Cần sắp xếp các dẫn chứng theo một hệ thống mạch lạc, chặt chẽ, theo một trình tự nhất định
* Bước 3: Đặt vấn đề vào thực tiễn cuộc sống vì chân lý chỉ có giá trị khi soi rọi vào cuộc sống.
c. Bình luận
* Bước 1: Xác định ý nghĩa cơ bản của vấn đề
* Bước 2: bày tỏ thái độ. Có 3 khả năng: Không chấp nhận, nhất trí một phần, nhất trí hoàn toàn.
* Bước 3: Rút ra bài học nhận thức và hành động(Liên hệ bản thân). Đây là phần rất quan trọng, các bạn không được quên.
2.. Nghị luận về một hiện tượng đời sống
Trình tự bài làm như sau;
* Bước 1: Nêu hiện tượng được đề cập
* Bước 2: Đánh giá hiện tượng, thực trạng
- Có nóng bỏng, có quan trọng, có ý nghĩa hay không? Nó tiêu biểu, điển hình cho cái gì?
- Phân tích tác động, hậu quả của thực trạng, hiện tượng đó bằng các dẫn chứng tiêu biểu
* Bước 3: Chỉ ra nguyên nhân dẫn dến hiện tượng, thực trạng đó.Có nguyên nhân khách quan, nguyên nhân chủ quan..
* Bước 4; Bàn luận:
- Đề ra các giải pháp mang tính khả thi để nhân rộng(hiện tượng tốt) và giải quyết thực trạng(hiện tượng chưa tốt). Chú ý nguyên nhân nào thì giải pháp ấy.
- Rút ra bài học: xác định lý tưởng, mục đích, phương châm hành động đúng.
* Lưu ý: Với kiểu bài này, các bạn phải xác định cho mình một lập trường đúng đắn, cthu thập hệ thống tư liệu và có thể sử dụng các yếu tố biểu cảm.
3. Nghị luận về một vấn đề xã hội đặt ra qua một tác phẩm.
* Bước 1: Giới thiệu qua về nội dung câu chuyện, đoạn thơ, bài thơ
* Bước 2: Chỉ ra ý nghĩa mà văn bản đưa lại
Ví dụ: Câu thơ: '" Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa
                                Miệng nhai cơm búng lười lùa cá xương"
Từ hai câu thơ đó ta hiểu hơn tình mẫu tử
* Bước 3: Rút ra những bài học,những suy nghĩ về cách ứng xử trong cuộc sống.
+ Lưu ý: Các bạn không được thoát li, đồng thời cũng không được sa đà vào phân tích văn bản đã cho.

                          Chúc các bạn thành công!

Tác giả bài viết: Nguyễn Hương

Nguồn tin: Trường THPT Quỳnh Lưu 2

Từ khóa: n/a