6 bước chọn trường, chọn ngành

Học tiếp lên ĐH là ước nguyện của các bạn trẻ nhưng đó không phải là đích đến duy nhất trên đường đời của tất cả mọi người. Sẽ có những người không vào ĐH, chọn lối rẽ khác phù hợp hơn với mình. Tôi tạm gọi việc chọn ngành nghề là một “qui trình” và tạm chia thành sáu bước. Trong đó:

- Bước 1: Tự trả lời câu hỏi “học để làm gì”? Học để thành một nhà nghiên cứu, một bác sĩ, kỹ sư, nhà giáo, diễn viên hay để có một nghề, đi làm?... Học để chiếm lĩnh tri thức, công nghệ hay thành thạo kỹ năng của nghề nào đó nhằm vào đời?

- Bước 2: Bạn yêu thích ngành nghề nào? Tránh thích theo kiểu phong trào, chọn theo bạn bè hay vì ngành đó có cái tên... thời thượng. Phải là say mê thật sự. Và không chỉ yêu thích mà là hiểu đúng ngành nghề mình định chọn: công việc cụ thể, khó khăn thuận lợi và điều kiện làm việc của nghề đó, các yêu cầu nghề nghiệp... Chọn nghề không phải chọn cho có chỗ để học mà chính là chọn nghề nghiệp mình sẽ theo đuổi cả đời. Chọn nghề đúng sở thích và sở trường là yếu tố quyết định sự thành công.

- Bước 3: Tìm hiểu môn thi, khối thi của ngành nghề đó, các môn thi có phải là thế mạnh của mình không.

- Bước 4: Bạn có biết học ĐH sẽ như thế nào, chương trình học gồm những gì? Liệu mình có đủ điều kiện (học lực, kinh phí và các điều kiện khác) để theo đuổi chương trình? Đây là bước tìm hiểu sơ lược nội dung chương trình ngành nghề sẽ học và đối chiếu với năng lực, điều kiện học tập của bản thân.

- Bước 5: Cân nhắc học lực để chọn bậc đào tạo phù hợp. Có thể tham khảo đề thi, điểm chuẩn các trường và đối chiếu với học lực của mình. Thực tế cũng chứng minh có rất nhiều trường hợp ôn luyện 3-4 năm vẫn không đậu ĐH; hoặc đậu vào trường nhưng không thể tốt nghiệp ra trường vì không theo nổi chương trình. Tất cả thí sinh đều có thể thử sức mình ở kỳ thi ĐH nhưng sáng suốt nhất nên nhắm đến bậc học khác phù hợp nhất với khả năng của mình (CĐ, trung cấp hoặc học nghề).

- Bước 6: Cuối cùng mới đến việc quyết định chọn trường và làm các thủ tục đăng ký dự thi. Trả lời chính xác những câu hỏi này bạn sẽ chọn đúng ngành học phù hợp và dễ thành công hơn trong cuộc đời. Con đường vào đời có thể là 4- 5 năm (thậm chí lâu hơn thế) ở trường ĐH nhưng có thể rất ngắn: ngay sau khi rời trường THPT. 18 tuổi, với tấm bằng THPT, HS đã có đủ sức khỏe và trí tuệ vào đời. ĐH không phải là con đường duy nhất - câu nói cũ vẫn rất đúng. Trong chừng mực điều kiện và khả năng từng người, chọn một hướng đi khác ngắn hơn đôi khi chính là sự chọn lựa dũng cảm và sáng suốt nhất. Chúng tôi mong muốn các bậc phụ huynh và xã hội chia sẻ một điều rằng: ước vọng của cha mẹ về con mình là đáng quí nhưng đừng quá kỳ vọng và gây áp lực với chuyện chọn trường của con em mình. Hãy tạo điều kiện cho HS tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về tương lai của mình.